--- title: "Ulga na złe długi – kiedy przedsiębiorca może z niej skorzystać? | BiznesMagazyn.pl" description: "Ulga na złe długi – kiedy przedsiębiorca może z niej skorzystać? 💼 przeczytaj na BiznesMagazyn.pl - praktyczne treści o biznesie, finansach i marketingu dla przedsiębiorców." site: "BiznesMagazyn.pl" language: "pl-PL" image: "https://biznesmagazyn.pl/wp-content/uploads/2026/09/Ulga-na-zle-dlugi-–-kiedy-przedsiebiorca-moze-z-niej-skorzystac.jpg" canonical_url: "https://biznesmagazyn.pl/ulga-na-zle-dlugi-kiedy-przedsiebiorca-moze-z-niej-skorzystac/" author: "Marta Król" date_published: "2026-10-23T23:28:11+00:00" --- - [Biznes i firmy]() - [Finanse i inwestycje]() # Ulga na złe długi – kiedy przedsiębiorca może z niej skorzystać? ![Ulga na złe długi – kiedy przedsiębiorca może z niej skorzystać?]() # Ulga na złe długi – kiedy przedsiębiorca może z niej skorzystać? **Ulga na złe długi to mechanizm podatkowy pozwalający wierzycielowi odzyskać podatek od nieopłaconych faktur po upływie 90 dni od terminu płatności.** Przedsiębiorca może z niej skorzystać w celu ochrony płynności finansowej przed skutkami tak zwanego „papierowego przychodu”. W obliczu rosnących zatorów płatniczych, zrozumienie i prawidłowe wdrożenie tego mechanizmu to fundament nowoczesnego zarządzania finansami firmy. ## Czym jest ulga na złe długi i jak chroni przed „papierowym przychodem”? Zjawisko nieściągalności wierzytelności stanowi prawne uprawdopodobnienie faktu, że kontrahent nie ureguluje swojego zobowiązania. Zgodnie z polskimi przepisami, wierzytelność uznaje się za uprawdopodobnioną, jeśli nie została uregulowana ani zbyta w ciągu 90 dni od dnia upływu terminu płatności określonego na fakturze lub w umowie. Osiągnięcie tego terminu otwiera podatnikowi drogę do optymalizacji rozliczeń, co szczegółowo objaśniają wytyczne Ministerstwa Finansów opublikowane przez [Źródło 1]. Mechanizm ten opiera się na kluczowej asymetrii praw i obowiązków między stronami transakcji. Wierzyciel ma prawo do skorzystania z ulgi, co oznacza, że może, ale nie musi, dokonać korekty *in minus* podatku należnego (VAT) lub zmniejszyć podstawę opodatkowania w podatkach dochodowych (PIT i CIT). Z kolei dłużnik ma bezwzględny obowiązek dokonania korekty *in plus*, zmuszający go do oddania odliczonego wcześniej podatku i wyłączenia wydatku z kosztów uzyskania przychodów. ## Zatory płatnicze w latach 2025–2026 – dlaczego ten mechanizm to rynkowa konieczność? Statystyki gospodarcze bezlitośnie obnażają skalę problemu nieterminowych płatności w polskim sektorze MŚP i korporacyjnym. Jak wskazują najświeższe dane opublikowane na początku 2026 roku przez [Źródło 2], łączne przeterminowane zadłużenie polskich przedsiębiorstw wzrosło do alarmującego poziomu 46,2 – 46,6 miliarda złotych. Bez aktywnego korzystania z ulgi na złe długi, tysiące firm zapłaciłoby podatki od pieniędzy, których nigdy nie otrzymały. Zatorami płatniczymi dotkniętych jest ponad 307 000 do 309 000 firm w Polsce, a problem ten narasta z każdym kwartałem. Według zaawansowanych raportów makroekonomicznych prezentowanych przez [Źródło 3], średnie przeterminowane zadłużenie przypadające na jedno krajowe przedsiębiorstwo w 2026 roku osiągnęło wartość 152 000 złotych. W odpowiedzi na ten kryzys aż 76% przedsiębiorców deklaruje wdrożenie aktywnych strategii obronnych przed zatorami. Największe zapotrzebowanie na stosowanie korekt podatkowych obserwuje się w sektorze budowlanym. Tylko w tej jednej gałęzi gospodarki zadłużenie osiągnęło pułap 6 miliardów złotych, co potwierdzają rynkowe analizy [Źródło 4]. Obok branży transportowej i handlowej, to właśnie budownictwo najczęściej sięga po ulgę na złe długi jako ostateczne koło ratunkowe. ## Jak rozliczyć ulgę w podatku VAT, a jak w podatkach dochodowych (PIT i CIT)? Sposób implementacji ulgi na złe długi różni się diametralnie w zależności od rodzaju korygowanego podatku. Zrozumienie tych różnic operacyjnych jest kluczowe, aby uniknąć błędów w raportowaniu do urzędu skarbowego. W przypadku podatku od towarów i usług (VAT), korekty dokonuje się na bieżąco. Wierzyciel zgłasza zmianę w deklaracji JPK_V7 za okres rozliczeniowy, w którym minął 90. dzień od terminu płatności. Z kolei w podatkach dochodowych (PIT/CIT), system rozliczeń został uregulowany odmiennie ustawą o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Tutaj korekty dokonuje się w zeznaniu rocznym składanym za rok podatkowy, w którym upłynęło rzeczone 90 dni. | Cecha rozliczenia | Podatek VAT | Podatek Dochodowy (PIT/CIT) | | --- | --- | --- | | **Miejsce korekty** | Bieżąca deklaracja JPK_V7 | Zeznanie roczne (za dany rok podatkowy) | | **Kryterium czasu** | 90 dni od terminu zapłaty | 90 dni od terminu zapłaty | | **Rozliczenie straty** | Niewykorzystany VAT przechodzi na kolejne okresy | Możliwość odliczenia w kolejnych 3 latach podatkowych | | **Korekta powrotna** | W okresie, w którym nastąpiła zapłata | W okresie (roku), w którym uregulowano dług | ## Czego nie dowiesz się ze zwykłych poradników? Wyjątki i zaawansowane procedury Aby skutecznie zarządzać trudnymi wierzytelnościami, dyrektorzy finansowi i księgowi muszą wyjść poza podstawowe definicje. Istnieje szereg zaawansowanych encji prawnych i precedensów, które otwierają nowe możliwości, ale i generują specyficzne ryzyka dla przedsiębiorstw. ### Wyrok TSUE C-335/19 a dłużnik w upadłości lub restrukturyzacji Przełomowy wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 15 października 2020 r. w sprawie C-335/19 (E. Sp. z o.o. przeciwko Ministrowi Finansów) całkowicie odmienił zasady gry na korzyść wierzycieli. Przed tą decyzją polskie urzędy skarbowe twardo stały na stanowisku, że ulga na złe długi nie przysługuje, jeśli dłużnik znalazł się w stanie upadłości lub był w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego. Jak dogłębnie analizuje to [Źródło 5], TSUE uznał takie przepisy za niezgodne z unijną dyrektywą VAT, a polskie prawo zostało w tym aspekcie zliberalizowane. ### Pułapka podmiotów powiązanych w podatkach dochodowych Ustawodawca wprowadził kategoryczne ograniczenia dla transakcji wewnątrzgrupowych, co stanowi częstą pułapkę podczas audytów księgowych. Zgodnie z Art. 18f ust. 18 ustawy o CIT oraz odpowiednio Art. 26i ust. 18 ustawy o PIT, mechanizmu ulgi na złe długi nie stosuje się w ogóle, jeżeli transakcja handlowa została zawarta między podmiotami powiązanymi kapitałowo lub osobowo. Jest to bezpiecznik mający na celu zapobieganie sztucznemu kreowaniu strat podatkowych w ramach jednej grupy kapitałowej. ### Ulga na złe długi wobec konsumentów (B2C) – trudne, ale możliwe Standardowo omawiana ulga dedykowana jest relacjom biznesowym (B2B), jednak przepisy pozwalają na jej zastosowanie również przy sprzedaży konsumenckiej (B2C). Eksperckie opracowania opublikowane na łamach [Źródło 6] podkreślają, że aby odzyskać VAT od osoby prywatnej, wierzyciel musi spełnić rygorystyczne warunki dodatkowe. Wierzytelność taka musi zostać potwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu i skierowana do oficjalnej egzekucji komorniczej, lub ewentualnie zostać wpisana do ogólnopolskiego rejestru długów. ## Pakiet SLIM VAT 2 a zatory płatnicze – co zmieniło się na korzyść wierzyciela? Nowelizacja znana jako Pakiet SLIM VAT 2 diametralnie uprościła korzystanie z mechanizmów obronnych, niwelując wiele absurdów administracyjnych. Wydłużono maksymalny czas na zastosowanie korekty podatku VAT z 2 do 3 lat, liczonych od końca roku, w którym wystawiono problematyczną fakturę. Dało to przedsiębiorcom potężny bufor czasowy na miękką windykację przed sięgnięciem po ostateczne rozwiązania podatkowe. Kolejnym, nie mniej ważnym osiągnięciem SLIM VAT 2 było zniesienie archaicznego wymogu dotyczącego statusu dłużnika. Obecnie wierzyciel nie musi już nerwowo weryfikować, czy jego dłużnik jest wciąż czynnym podatnikiem VAT na dzień poprzedzający korektę. System wreszcie zaczął premiować poszkodowanego dostawcę, co oficjalnie potwierdza komunikat rządowy dostępny poprzez [Źródło 1]. > W mojej kilkunastoletniej praktyce audytorskiej i doradczej wielokrotnie obserwowałam firmy budowlane na krawędzi bankructwa przez niesolidnych generalnych wykonawców. Zauważyłam, że najczęstszym błędem właścicieli jest paniczne zwlekanie z dokonaniem korekty VAT z obawy przed „ściągnięciem na siebie kontroli” urzędu skarbowego. Tymczasem ulga na złe długi to ustawowa tarcza, a nie miecz. Brak jej zastosowania przy kilkusettysięcznych zatorach to w istocie dobrowolne kredytowanie Skarbu Państwa z prywatnej kieszeni. ## Podsumowanie Skuteczne korzystanie z ulgi na złe długi pozwala ocalić setki tysięcy złotych i zachować płynność niezbędną do przetrwania na niestabilnym rynku lat 2025-2026. Proces ten, choć wymaga chirurgicznej precyzji w pilnowaniu 90-dniowych terminów oraz znajomości różnic między rejestrami VAT a deklaracjami rocznymi CIT/PIT, stanowi najważniejsze narzędzie w walce z nieuczciwymi kontrahentami. Przedsiębiorca świadomy swoich praw nigdy nie płaci podatków za błędy i długi innych. ### Bibliografia i źródła - **[Źródło 1]** Ministerstwo Finansów – Oficjalne wytyczne dotyczące ulgi na złe długi i pakietu SLIM VAT 2 (podatki.gov.pl) - **[Źródło 2]** BIG InfoMonitor – Raporty gospodarcze i dane makroekonomiczne dotyczące zadłużenia (big.pl) - **[Źródło 3]** Krajowy Rejestr Długów (KRD) – Centrum prasowe i statystyki przeterminowanego zadłużenia (krd.pl) - **[Źródło 4]** Poradnik Przedsiębiorcy – Zatory płatnicze i statystyki w sektorze budowlanym (poradnikprzedsiebiorcy.pl) - **[Źródło 5]** System Prawa Lex – Analiza wyroku TSUE C-335/19 i prawa unijnego (lex.pl) - **[Źródło 6]** Inforlex – Wyjaśnienia prawno-podatkowe dotyczące transakcji B2C i B2B (inforlex.pl) ## FAQ – najczęściej zadawane pytania ### Co to jest ulga na złe długi i kiedy można z niej skorzystać? Ulga na złe długi to mechanizm podatkowy pozwalający wierzycielowi odzyskać podatek od nieopłaconych faktur. Można z niej skorzystać, gdy wierzytelność nie została uregulowana ani zbyta w ciągu 90 dni od terminu płatności określonego na fakturze lub w umowie. ### Czym różni się rozliczenie ulgi w VAT od rozliczenia w PIT i CIT? W przypadku podatku VAT korekty dokonuje się na bieżąco w deklaracji JPK_V7 za okres, w którym minął 90. dzień od terminu płatności. W podatkach dochodowych (PIT i CIT) korektę podstawy opodatkowania wykazuje się w zeznaniu rocznym składanym za rok podatkowy, w którym upłynął ten termin. ### Czy można skorzystać z ulgi, jeśli dłużnik jest w upadłości lub restrukturyzacji? Tak, zgodnie z wyrokiem TSUE C-335/19 wierzyciele mogą korzystać z ulgi na złe długi nawet w sytuacji, gdy dłużnik znajduje się w stanie upadłości lub jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego. ### Czy ulga na złe długi obowiązuje w transakcjach między podmiotami powiązanymi? Nie, w podatkach dochodowych (PIT i CIT) mechanizmu ulgi na złe długi nie stosuje się, jeżeli transakcja handlowa została zawarta między podmiotami powiązanymi kapitałowo lub osobowo. ### Jakie warunki należy spełnić, aby zastosować ulgę wobec konsumenta (B2C)? W przypadku sprzedaży konsumenckiej wierzytelność musi zostać potwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu i skierowana do oficjalnej egzekucji komorniczej lub zostać wpisana do ogólnopolskiego rejestru długów. ### Jak pakiet SLIM VAT 2 ułatwił korzystanie z ulgi na złe długi? Pakiet SLIM VAT 2 wydłużył czas na zastosowanie korekty VAT z 2 do 3 lat (licząc od końca roku wystawienia faktury) oraz zniósł wymóg weryfikacji, czy dłużnik jest czynnym podatnikiem VAT w dniu poprzedzającym korektę.